Starość kojarzy się nam z niedalekim końcem. Seniorzy nieraz tracą chęć do życia i odcinają się od reszty świata, skazując się na samotność i smutek. Ale czy rzeczywiście musi tak być? Jak nie stracić radości życia? Co zrobić by nie być biernym i zachować sprawność i samodzielność?

W dawniejszych czasach ludzie rzadko kiedy dożywali późnej starości. Wydawało się wówczas, że 68 lat to sędziwy wiek. Jednak wzrost świadomości w kwestii higieny, ochrony zdrowia, a także rozwoju nauki znacząco przyczynił się do wydłużenia średniej. Wiele czynników składa się na zdrowie, a tym samym funkcjonowanie organizmu na starość, której nie da się zatrzymać mimo tak szybkiego postępu człowieka. Człowieka, który jeszcze sto lat temu nie marzył o telefonach komórkowych, locie na księżyc czy regularnym oświetleniu.

Według danych pochodzących z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego średnia długość życia wynosi 74 lata w przypadku mężczyzn i aż 83 lata dla kobiet. W krajach takich jak Francja czy Włochy średnia wynosi 82 lata, zaś na wschodzie (np. Białoruś, Mołdawia, Rosja) 71 lat.

Zmiany w myśleniu

Wiele osób boi się starości i dopóki jest to możliwe, stara się o niej nie myśleć. Dzisiejszy świat promuje ludzi młodych i zdrowych, którzy nieustannie są zadowoleni i nie mają żadnych wad czy skaz. Jednak zapomina się o tym, że człowiek jest tak naprawdę "przemijaniem". Aczkolwiek nie można popadać też i w drugą skrajność. Niemniej, wspomniane trendy kulturowe, sprawiają, że starość wywołuje stres, który charakteryzując się chronicznością, powoduje degradację całego organizmu.

Zmiany, jakie zachodzą w życiu człowieka wraz z upływem czasu, wywracają dotychczasowy porządek do góry nogami. Następuje ogromny przeskok, który bez wsparcia bliskich jest dużo trudniejszy do zaakceptowania.Częstym zjawiskiem jest utrata nadziei, poczucie bliskiego końca, którego nie da się uniknąć, a co za tym idzie drażliwość, smutek i zmęczenie. Natężenie tego rodzaju stanów uwarunkowane jest jednocześnie tym, jak dana osoba oraz jej otoczenie postrzegają samą w sobie starość, trybem życia, płcią, genetyką, nawykami, aktywnością fizyczną, dietą, doświadczeniem życiowym, zmianami w mózgu, charakterem i wieloma innymi czynnikami. Naturalnie trudno jest kontrolować je wszystkie naraz, ale istotne jest to, że niektóre z nich można wskazać w większości wypadków jako nadrzędne. Co więc można wskazać jako element główny?

Zarówno psychika, jak i ciało w procesie starzenia znacząco się zmieniają. Równoczesna dbałość o obie te sfery pozwala utrzymać całość w dobrej kondycji. Pod tę kategorię podpadają zatem różne działania, z różnych zakresów. Wspomagamy zdrowie, gdy zdrowo się odżywiamy, nie korzystamy z używek, nie rezygnujemy z ruchu, ale zarazem utrzymujemy relacje z innymi ludźmi i uczymy się nowych rzeczy. Są to jedynie przykłady, które mają za zadanie uzmysłowić nam, jak ważna jest korelacja między jedną a drugą sferą. Warto również zauważyć, że aktywność fizyczna poprawia samopoczucie i zapobiega rozwojowi wielu chorób. Jednak z drugiej strony jest człowiek, który nie widzi sensu, który nie ma motywacji, nie podejmie aktywności fizycznej. I tak kółko się zamyka. Co więc zrobić?

Każdy z wymiarów (zdrowotny, psychologiczny, ekonomiczny i społeczny) powinien być zrównoważony. Starsze osoby, zwłaszcza, gdy mają wnuki, kierują całą swoją atencję właśnie w tę stronę. Jak gdyby w życiu nie istniało już nic innego. Troska o innych pochłania, więc taką osobę bez reszty, co może skutkować nadmiernym zainteresowaniem innymi ludźmi. Często osoby takie zapominają o sobie i swoich potrzebach, które przecież są nie mniej ważne niż potrzeby innych. Nadmierne angażowanie się w sprawy innych osób może też prowadzić do poczucia bycia zaniedbanym. Poczucia, że „ja się poświęcam dla was, a mi nikt nie pomaga”. Stąd warto znaleźć równowagę między pomaganiem innym, a własnym życiem. Rozwijanie pasji, kształcenie się, korzystanie z wolnego czasu na tym, co przynosi satysfakcję i zadowolenie pozwala znaleźć cel i energię do dalszego działania. Jest to ważne szczególnie dziś, kiedy dominujący jest model rodziny nuklearnej, co z kolei powoduje, że seniorzy coraz częściej są "skazani" na samodzielność lub opłacanie pomocy ze strony innych ludzi.