Jedną z najczęstszych chorób układu krążenia, która dotyka prawie 70% osób starszych po 65 roku życia, jest nadciśnienie tętnicze. Aby utrzymać swój stan zdrowia pod kontrolą, osoby, u których stwierdzono chorobę, muszą przestrzegać kilku zaleceń. Warto, aby leczenie farmakologiczne było wspomagane poprzez opiekę nad osobą starszą.

Obecnie obowiązujące normy dla ciśnienia u osoby dorosłej wynoszą w przybliżeniu 120-129 mmHg skurczowe i 80-84 mmHg rozkurczowe. Ciśnienie to nacisk krwi, który wywiera ona na ściany tętnic. Mierząc ciśnienie, podaje się wartości ciśnienia tętniczego skurczowego i rozkurczowego. Gdy ciśnienie rozkurczowe wynosi co najmniej 90 mmHg, a ciśnienie skurczowe 140 mmHg, wtedy mamy do czynienia z nadciśnieniem.

Normy ciśnienia zmieniają się wraz z wiekiem. Ciśnienie może być wyższe, im jesteśmy starsi. W przypadku osób po 65 roku życia prawidłowe ciśnienie wynosi 134/87 mmHg i nie powinno wykraczać poza 147/91 mmHg. W wieku do 80 roku życia zalecane jest obniżanie ciśnienia skurczowego do 140-150 mmHg, natomiast po 80 roku życia do wartości 150 mmHg. W przypadku osób unieruchomionych, niedołężnych lub cierpiących na demencję, wartości ciśnienia skurczowego utrzymywane są nieco wyższe, na poziomie 150-160 mmHg.

Osoby po 60-65 roku w znacznej części zmagają się z izolowanym nadciśnieniem skurczowym, gdy wartość ciśnienia skurczowego wynosi 160 mmHg, a rozkurczowego pozostaje w normie.

U osób starszych, nadciśnienie wiąże się z procesem starzenia się organizmu. Wraz z wiekiem zmieniają się naczynia tętnicze, którymi płynie krew. Ich ścianki sztywnieją, stają się mniej elastyczne i coraz gorzej radzą sobie z naciskiem krwi.

Rozwój nadciśnienia może mieć swoje podłoże w stylu życia oraz zachowaniach codziennych, takich jak chociażby mała aktywność fizyczna lub jej brak, nerwowość i stresujący tryb życia, złe odżywianie, szczególnie z dużą ilością soli, palenie papierosów oraz picie kawy i alkoholu. Wpływ na rozwój nadciśnienia u osób starszych mają również inne choroby i dolegliwości, wśród których można wymienić cukrzycę, miażdżycę, choroby układu sercowego, otyłość, nowotwory, choroby tarczycy oraz zaburzenia hormonalne.

Grupa osób chorych na nadciśnienie tętnicze jest bardzo zróżnicowana. Objawy choroby nie zawsze są takie same u wszystkich, a we wczesnym stadium mogą nie dawać żadnych charakterystycznych znaków. Z tego powodu chorzy mogą być nieświadomi swojego stanu zdrowia, do czasu wystąpienia poważniejszych powikłań. U osób starszych warto zwracać uwagę na pewne objawy, takie jak:
- zawroty głowy (po wstaniu z łóżka lub po wysiłku fizycznym)
- szum w uszach (nieraz odczuwany jako szum w głowie)
- bóle głowy (w tyle głowy lub na szczycie, odporne na leki przeciwbólowe)
- kołatanie serca (od kilku do kilkunastu minut)
- uczucie duszności
- zaczerwienienie na twarzy i w okolicach szyi i dekoltu
- iskierki, plamki lub mroczki przed oczami
- krwawienia z nosa
- spadek wydolności organizmu
- nadmierna potliwość i uderzenia gorąca.

Nadciśnienie powoduje niekorzystne zmiany w układzie sercowo-naczyniowym i niesie za sobą poważne powikłania, takie jak niewydolność i przeciążenie serca, zmiany w dużych naczyniach żylnych i tętniczych. Może być przyczyną udaru mózgu lub zawału serca. Ma niekorzystny wpływ na pozostałe narządy. Może nawet spowodować niewydolność nerek, osłabienie i utratę wzroku.

Podczas opieki nad osobą starszą, ważne jest, aby zadbać regularne przyjmowanie przepisanych leków. Istotne są także regularne pomiary ciśnienia. Warto więc zaopatrzyć seniora w ciśnieniomierz, umożliwiający samodzielną kontrolę stanu zdrowia. Ciśnienie powinno się mierzyć codziennie, nawet kilka razy, o stałych porach. Dodatkowo, w przypadku wystąpienia objawów takich jak zawroty, czy ból głowy, duszności, osłabienie lub ból w klatce piersiowej, również należy zmierzyć ciśnienie.

Starsza osoba, cierpiąca na nadciśnienie, powinna stosować odpowiednią dietę, z której należy wykluczyć sól i produkty, które ją zawierają. Zalecana jest także rezygnacja z używek, które podwyższają ciśnienie. Warto natomiast włączyć do codzienności aktywność fizyczną. Senior powinien zażywać odpowiednią ilość snu, mieć czas na odpoczynek w ciągu dnia i co najważniejsze, otrzymywać wsparcie ze strony rodziny i/lub opiekunów.